Μια σχετικά “ήσυχη” ανακοίνωση του Δήμος Ανδρίτσαινας-Κρεστένων φαίνεται πως άνοιξε μια μεγάλη συζήτηση στην τοπική κοινωνία.
Στις 12 Μαΐου 2026 πραγματοποιήθηκε στο νέο Δημαρχείο Κρεστένων σύσκεψη με θέμα τον ρόλο του Γραφείου Πολιτικής Άμυνας του Δήμου, παρουσία του Δημάρχου Σάκη Μπαλιούκου, στελεχών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, υπηρεσιακών παραγόντων του Δήμου και της Διοίκησης του Νοσοκομείου Κρεστένων.
Η ανακοίνωση μιλούσε για:
- «ανθεκτικότητα»,
- «αυτοπροστασία»,
- «διαχείριση κρίσεων»,
- αλλά και για «πολεμικές συγκρούσεις».
Και κάπου εκεί πολλοί δημότες άρχισαν να αναρωτιούνται:
Τι ακριβώς είναι το Γραφείο Πολιτικής Άμυνας;
Δεν πρόκειται για θεωρία ή “σενάριο internet”
Το πρώτο που πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι ότι το θέμα δεν είναι προϊόν φημών
Η σύσκεψη έγινε επίσημα και δημοσιεύθηκε με συγκεκριμένα ονόματα και αντικείμενο.
Παράλληλα, σε δημόσια οργανωτικά στοιχεία του Δήμου εμφανίζεται αναφορά σε:
«Αυτοτελές Γραφείο Πολιτικής Άμυνας»
ενώ υπάρχουν και δημόσιες αναφορές για ορισμό υπευθύνου του γραφείου τα προηγούμενα χρόνια.
Άρα μιλάμε για υπαρκτό διοικητικό σχεδιασμό και όχι για “θεωρίες”.
Τι είναι πρακτικά το Γραφείο Πολιτικής Άμυνας
Το νομικό πλαίσιο δεν είναι καινούργιο.
Η βάση βρίσκεται ήδη στον νόμο 2641/1998 περί «Παλλαϊκής Άμυνας», όπου προβλέπεται η ύπαρξη Γραφείων ΠΑΜ στους ΟΤΑ.
Αυτό που φαίνεται να αλλάζει τα τελευταία χρόνια είναι ότι το κράτος ενεργοποιεί πιο έντονα το πλαίσιο αυτό προς όλους τους δήμους.
Με απλά λόγια:
Το κράτος ζητά πλέον από τους Δήμους να μην προετοιμάζονται μόνο για:
- φωτιές,
- σεισμούς,
- πλημμύρες,
αλλά και για πιο σύνθετες κρίσεις:
- μαζικές διακοπές υποδομών,
- ενεργειακές κρίσεις,
- μεγάλης κλίμακας καταστροφές,
- κυβερνοεπιθέσεις,
- υβριδικές απειλές,
- ακόμη και πολεμικά σενάρια.
Ποια είναι η διαφορά από την Πολιτική Προστασία;
Εδώ υπάρχει μεγάλη σύγχυση.
Η Πολιτική Προστασία είναι αυτό που γνωρίζουμε όλοι:
- πυρκαγιές,
- πλημμύρες,
- σεισμοί,
- εκκενώσεις χωριών.
Η Πολιτική Άμυνα όμως έχει ευρύτερο ρόλο.
Ασχολείται με:
- την προστασία αμάχου πληθυσμού,
- τη συνέχεια λειτουργίας του Δήμου,
- σχέδια κρίσεων,
- επιχειρησιακή ετοιμότητα,
- ενημέρωση και εκπαίδευση πολιτών,
- συνεργασία με κρίσιμες δομές όπως νοσοκομεία και κρατικές υπηρεσίες.
Με λίγα λόγια:
Η Πολιτική Προστασία αντιμετωπίζει κυρίως φυσικές καταστροφές.
Η Πολιτική Άμυνα ασχολείται με το πώς συνεχίζει να λειτουργεί μια περιοχή όταν η κρίση ξεπερνά το “συνηθισμένο”.
Γιατί γίνεται τώρα όλη αυτή η κινητοποίηση;
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα.
Η ενεργοποίηση τέτοιων δομών σε όλη την Ελλάδα φαίνεται να επιταχύνθηκε ιδιαίτερα μετά το 2021–2022.
Και εδώ ανοίγει μια μεγαλύτερη συζήτηση:
Γιατί πλέον το κράτος μιλά τόσο έντονα για «ανθεκτικότητα»;
Οι πιθανές απαντήσεις είναι πολλές:
- οι φυσικές καταστροφές,
- η πανδημία,
- η ενεργειακή κρίση,
- οι διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις,
- ο πόλεμος στην Ουκρανία,
- αλλά και η γενικότερη λογική ότι κάθε περιοχή πρέπει να μπορεί να λειτουργήσει ακόμη και σε ακραίες συνθήκες.
Τι μπορεί να σημαίνει πρακτικά για τον Δήμο μας;
Μέχρι στιγμής δεν έχουν παρουσιαστεί δημόσια αναλυτικά σχέδια για τον Δήμο Ανδρίτσαινας–Κρεστένων.
Ωστόσο, από αντίστοιχες δομές άλλων δήμων, ένα τέτοιο γραφείο μπορεί να περιλαμβάνει:
Εκπαίδευση πολιτών
- πρώτες βοήθειες,
- αυτοπροστασία,
- συμπεριφορά σε κρίσεις,
- ενημέρωση πληθυσμού.
Συντονισμό κρίσιμων υπηρεσιών
- ύδρευση,
- καθαριότητα,
- ηλεκτροφωτισμό,
- λειτουργία δημοτικών δομών.
Σχέδια έκτακτης ανάγκης
- εκκενώσεις,
- χώροι συγκέντρωσης,
- υποστήριξη ευάλωτων ομάδων,
- συνεργασία με νοσοκομεία.
Συνεργασία με κρατικούς φορείς
- Περιφέρεια,
- Αποκεντρωμένη Διοίκηση,
- Πολιτική Προστασία,
- δομές ΠΣΕΑ.
Υπάρχουν καταφύγια ή σειρήνες;
Αυτό είναι ίσως το πιο συζητημένο κομμάτι.
Στην έρευνα που έγινε, δεν βρέθηκε δημόσια:
- επίσημος χάρτης καταφυγίων,
- πρόγραμμα ασκήσεων,
- ανακοίνωση εγκατάστασης σειρήνων,
- ή ειδική ενημέρωση προς δημότες.
- καταφύγια στο δημο μας μας δεν υπάρχουν, υπάρχει σχέδιο για κατασκευή τους?
- ή ότι σχεδιάζεται άμεσα εγκατάσταση σειρήνων στον Δήμο?
Και εδώ ακριβώς δημιουργούνται νέα ερωτήματα.
Τα μεγάλα ερωτήματα που ανοίγουν
Μετά τη σύσκεψη, πολλοί δημότες εύλογα αναρωτιούνται:
- Υπάρχει ήδη πλήρως οργανωμένο Γραφείο Πολιτικής Άμυνας στον Δήμο;
- Ποιος είναι επίσημα υπεύθυνος;
- Θα υπάρξει δημόσια ενημέρωση πολιτών;
- Θα γίνουν εκπαιδεύσεις ή ασκήσεις;
- Υπάρχει σχεδιασμός για καταφύγια ή συστήματα συναγερμού;
- Ποιος είναι ο ρόλος του Νοσοκομείου Κρεστένων στον σχεδιασμό;
- Πώς θα ενημερώνονται οι κάτοικοι σε πραγματική κρίση;
- Πρόκειται κυρίως για διοικητικό σχεδιασμό ή για κάτι πιο επιχειρησιακό;
Τι σημαίνει τελικά για τον δημότη;
Πρακτικά, αυτό που φαίνεται να συμβαίνει σήμερα δεν μοιάζει με “μυστική πολεμική προετοιμασία”, αλλά με μια γενικότερη προσπάθεια του κράτους να οργανώσει καλύτερα τους Δήμους για κάθε είδους κρίση.
Το πιο πιθανό άμεσο αποτέλεσμα για τους πολίτες δεν είναι κάποια δραματική αλλαγή στην καθημερινότητα, αλλά:
- περισσότερος σχεδιασμός,
- καλύτερος συντονισμός,
- πιθανές εκπαιδεύσεις,
- και μεγαλύτερη έμφαση στην ετοιμότητα.
Το βέβαιο πάντως είναι ότι για πρώτη φορά βλέπουμε τόσο ξεκάθαρα να μπαίνει και στον δικό μας Δήμο η έννοια της «Πολιτικής Άμυνας» στο δημόσιο διάλογο.
Και αυτό από μόνο του δείχνει ότι κάτι αλλάζει στον τρόπο που οργανώνεται πλέον η τοπική ετοιμότητα και η διαχείριση κρίσεων στην Ελλάδα.
