Η καθαριότητα έγινε πεδίο μάχης: Αντιδήμαρχος, αντιπολίτευση και πολίτες σε αντιπαράθεση

Μια φωτογραφία με σωρούς απορριμμάτων, μια ανάρτηση του αρμόδιου Αντιδημάρχου, η απάντηση της αντιπολίτευσης και δεκάδες σχόλια πολιτών ήταν αρκετά για να ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση στον Δήμο Ανδρίτσαινας–Κρεστένων γύρω από ένα θέμα που αφορά την καθημερινότητα όλων: την καθαριότητα.

Και όσο εξελίσσεται η συζήτηση, γίνεται φανερό ότι το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο από τη μία πλευρά.

Υπάρχουν πολίτες που πράγματι εγκαταλείπουν σακούλες, ογκώδη αντικείμενα, κλαδιά και άλλα απορρίμματα έξω από τους κάδους. Υπάρχουν, όμως, ταυτόχρονα και σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον αριθμό και την κατάσταση των κάδων, τη συχνότητα της αποκομιδής, το πλύσιμό τους και τις υποδομές που διαθέτει ο Δήμος για διαφορετικές κατηγορίες αποβλήτων.

Η ανάρτηση του Αντιδημάρχου που άνοιξε τη συζήτηση

Στις 11 Αυγούστου ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος Καθαριότητας, Τάσος Καρνάρος, δημοσίευσε φωτογραφία στην οποία φαίνονταν μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων συγκεντρωμένες γύρω από σημείο αποκομιδής.

Στην ανάρτησή του ανέφερε:

«Δεν υπάρχουν βρώμικες πόλεις και χωριά, μόνο βρώμικοι άνθρωποι υπάρχουν», ευχαριστώντας παράλληλα τους εργαζόμενους στην καθαριότητα που, όπως σημείωσε, εργάζονται καθημερινά με αυτοθυσία.

Η φράση προκάλεσε συζήτηση.

Αρκετοί πολίτες συμφώνησαν με το βασικό μήνυμα της ανάρτησης, υποστηρίζοντας ότι η εικόνα που παρουσιάζεται σε αρκετά σημεία δεν μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο από προβλήματα της υπηρεσίας καθαριότητας.

Στα σχόλια καταγράφηκαν περιστατικά πολιτών που φέρονται να αφήνουν δίπλα στους κάδους παλιά έπιπλα, χαλιά, πόρτες, σύρματα, κλαδιά ακόμη και υπολείμματα ζώων, ενώ άλλοι ανέφεραν ότι σακούλες εγκαταλείπονται στο έδαφος ακόμη και όταν υπάρχουν διαθέσιμοι κάδοι σε κοντινή απόσταση.

Το βασικό επιχείρημα αυτής της πλευράς είναι απλό:

Ο Δήμος έχει υποχρεώσεις, αλλά και ο πολίτης έχει ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τα απορρίμματά του.

«Η παιδεία λείπει» – Η μία πλευρά της συζήτησης

Αρκετά σχόλια εστίασαν ακριβώς σε αυτό.

Πολίτες υποστήριξαν ότι οι κάδοι των σύμμεικτων απορριμμάτων προορίζονται κυρίως για οικιακά απορρίμματα και όχι για μπάζα, στρώματα, χαλιά, κλαδιά ή μεγάλες ποσότητες ογκωδών αντικειμένων.

Άλλοι τόνισαν ότι, όταν ένας κάδος είναι ήδη γεμάτος, δεν είναι σωστό να αφήνονται σακούλες γύρω του, αλλά να αναζητείται άλλος διαθέσιμος κάδος ή να γίνεται απόρριψη σε διαφορετικό χρόνο.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στους εργαζόμενους της καθαριότητας.

Σχεδόν από όλες τις πλευρές της συζήτησης υπάρχει ένα σημείο σύγκλισης: οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να μετατρέπονται σε αποδέκτες της αντιπαράθεσης.

Εργάζονται μέσα στη ζέστη, έρχονται σε επαφή με απορρίμματα και συχνά καλούνται να διαχειριστούν αντικείμενα που δεν θα έπρεπε να βρίσκονται δίπλα στους συνηθισμένους κάδους.

Η άλλη πλευρά: «Και πού πρέπει να τα βάλει ο πολίτης;»

Υπήρξε όμως και έντονος αντίλογος.

Πολίτες υποστήριξαν ότι δεν μπορεί να ζητείται μόνο υπευθυνότητα από τον δημότη, εάν προηγουμένως δεν υπάρχουν οι απαραίτητες υποδομές.

Στα σχόλια τέθηκαν συγκεκριμένα ερωτήματα:

• Είναι επαρκής ο αριθμός των κάδων στα σημεία όπου παρατηρείται αυξημένος όγκος απορριμμάτων;
• Ανταποκρίνεται η συχνότητα αποκομιδής στις ανάγκες της θερινής περιόδου, όταν ο πληθυσμός σε αρκετά χωριά αυξάνεται σημαντικά;
• Πόσοι κάδοι είναι σπασμένοι ή χωρίς καπάκι και πότε αντικαθίστανται;
• Πόσο συχνά πλένονται και απολυμαίνονται;
• Ποια ακριβώς διαδικασία πρέπει να ακολουθήσει ο δημότης που θέλει να απομακρύνει ένα στρώμα, ένα παλιό έπιπλο, κλαδιά ή άλλα ογκώδη αντικείμενα;
• Υπάρχει συγκεκριμένο τηλέφωνο επικοινωνίας και γνωρίζουν οι πολίτες πότε και πώς γίνεται η περισυλλογή;
• Υπάρχουν επαρκείς υποδομές ανακύκλωσης σε όλες τις περιοχές του Δήμου;

Αυτά είναι ερωτήματα που δεν μπορούν να απορριφθούν απλώς ως δικαιολογία για κακή συμπεριφορά.

Πολίτης: «Πληρώνουμε δημοτικά τέλη και απαιτούμε υπηρεσίες»

Στη δημόσια συζήτηση προστέθηκε και παρέμβαση δημότισσας, η οποία χαρακτήρισε προσβλητική τη γενίκευση περί «βρώμικων» πολιτών.

Μεταξύ άλλων ανέφερε ότι οι δημότες καταβάλλουν δημοτικά τέλη και επομένως έχουν δικαίωμα να απαιτούν καθαρούς δρόμους και κοινόχρηστους χώρους.

Υποστήριξε επίσης ότι, όταν η αποκομιδή καθυστερεί ή οι κάδοι δεν επαρκούν, δεν μπορεί ολόκληρη η ευθύνη να μεταφέρεται στους πολίτες, ζητώντας από τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο να ανακαλέσει τον χαρακτηρισμό.

Και αυτή η τοποθέτηση προκάλεσε νέο κύκλο αντιπαράθεσης.

Άλλοι απάντησαν ότι η καταβολή δημοτικών τελών δεν δίνει σε κανέναν το δικαίωμα να εγκαταλείπει σκουπίδια όπου θέλει, ενώ από την άλλη πλευρά επισημάνθηκε ότι η απαίτηση για σωστή συμπεριφορά πρέπει να συνοδεύεται από οργανωμένο σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων.

Η παρέμβαση της αντιπολίτευσης

Η παράταξη «Δύναμη Ανανέωσης – Τάκης Δημητρουλόπουλος» παρενέβη δημόσια στο θέμα, ασκώντας έντονη κριτική στη Δημοτική Αρχή.

Η αντιπολίτευση χαρακτήρισε την τοποθέτηση του Αντιδημάρχου «πολιτική ολίσθηση» και υποστήριξε ότι επιχειρείται μετακύλιση της ευθύνης στους δημότες.

Παράλληλα έθεσε ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία της υπηρεσίας καθαριότητας, μεταξύ των οποίων τη συχνότητα αποκομιδής και τη χρήση του μηχανήματος πλύσης κάδων που, σύμφωνα με όσα υποστηρίζει η παράταξη, δεν αξιοποιείται επαρκώς.

«Η αντιπολίτευση ζήτησε επίσης από τη Δημοτική Αρχή και τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο να ζητήσουν δημόσια συγγνώμη από τους πολίτες για τον χαρακτηρισμό, ενώ υπογράμμισε ότι οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα δεν ευθύνονται για τα προβλήματα, αλλά χρειάζονται καλύτερη οργάνωση και επαρκή μέσα από τη διοίκηση.»

Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί για τη λειτουργία του εξοπλισμού και τη συχνότητα των υπηρεσιών αποτελούν θέσεις της αντιπολίτευσης και θα είχε ενδιαφέρον να υπάρξει αναλυτική απάντηση από τη Δημοτική Αρχή με συγκεκριμένα στοιχεία.

Η αλήθεια πιθανότατα δεν βρίσκεται μόνο στη μία πλευρά

Η συζήτηση κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στο ερώτημα:

«Φταίει ο Δήμος ή φταίνε οι πολίτες;»

Ίσως όμως αυτό να είναι το λάθος ερώτημα.

Γιατί μπορεί να συμβαίνουν και τα δύο ταυτόχρονα.

Ένας πολίτης που πετά ένα στρώμα, μπάζα ή μια σακούλα στη μέση του δρόμου ενώ έχει άλλη επιλογή, ασφαλώς έχει ευθύνη.

Όμως ένας Δήμος που ζητά από τους δημότες συγκεκριμένη συμπεριφορά οφείλει ταυτόχρονα να τους παρέχει τα μέσα για να την εφαρμόσουν.

Δεν μπορείς να ζητάς να μην αφήνονται ογκώδη αντικείμενα δίπλα στους κάδους χωρίς να είναι απολύτως ξεκάθαρο πού πρέπει να μεταφερθούν και ποιον πρέπει να καλέσει ο δημότης.

Δεν μπορείς να ζητάς σωστή χρήση των κάδων αν εκείνοι είναι κατεστραμμένοι, χωρίς καπάκια ή ανεπαρκείς για τον πληθυσμό μιας περιοχής.

Από την άλλη, ούτε η ύπαρξη προβλημάτων στην υπηρεσία αποτελεί άδεια για ανεξέλεγκτη απόρριψη απορριμμάτων.

Το πρόβλημα χρειάζεται λύσεις και όχι μόνο χαρακτηρισμούς

Η δημόσια συζήτηση θα μπορούσε να έχει πραγματική αξία εάν οδηγήσει σε συγκεκριμένες απαντήσεις.

Για παράδειγμα, ο Δήμος θα μπορούσε να ενημερώσει με σαφήνεια τους πολίτες:

Πόσο συχνά γίνεται η αποκομιδή σε κάθε περιοχή; Πότε πλένονται οι κάδοι; Πώς δηλώνεται ένα ογκώδες αντικείμενο; Πού μεταφέρονται κλαδιά και μπάζα; Ποιο τηλέφωνο καλεί ο δημότης; Πού υπάρχουν σημεία ανακύκλωσης; Πότε αντικαθίστανται οι κατεστραμμένοι κάδοι;

Και από την άλλη πλευρά, οι πολίτες οφείλουν να γνωρίζουν ότι ο δημόσιος χώρος δεν είναι προέκταση της αυλής κανενός.

Το να καθαρίζουμε το σπίτι μας και να μεταφέρουμε το πρόβλημα λίγα μέτρα μακρύτερα δεν είναι καθαριότητα.

Κοινός τόπος: σεβασμός στους εργαζόμενους

Μέσα στην ένταση υπάρχει τουλάχιστον ένα σημαντικό σημείο στο οποίο φαίνεται να συμφωνούν σχεδόν όλοι.

Οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα αξίζουν σεβασμό.

Δεν είναι εκείνοι που αποφασίζουν πόσοι κάδοι θα αγοραστούν, πού θα τοποθετηθούν, πόσο συχνά θα πραγματοποιούνται τα δρομολόγια ή ποιος εξοπλισμός θα χρησιμοποιείται.

Ούτε όμως θα πρέπει να καλούνται καθημερινά να μαζεύουν με τα χέρια ό,τι εγκαταλείπει κάποιος ανεξέλεγκτα στον δρόμο.

Η συζήτηση, επομένως, πρέπει να αφορά την οργάνωση, τις υποδομές, τον έλεγχο και την ατομική ευθύνη, όχι τους ανθρώπους που βρίσκονται πάνω στο απορριμματοφόρο και προσπαθούν να κάνουν τη δουλειά τους.

Ένας καθαρός Δήμος απαιτεί δύο πλευρές να λειτουργούν σωστά

Το συμπέρασμα ίσως είναι πιο απλό από την αντιπαράθεση που έχει δημιουργηθεί.

Για έναν καθαρό Δήμο χρειάζονται και υπεύθυνοι πολίτες και αποτελεσματική Δημοτική Αρχή.

Ο πολίτης έχει υποχρέωση να μην πετά ανεξέλεγκτα απορρίμματα.

Ο Δήμος έχει υποχρέωση να διαθέτει επαρκείς και λειτουργικούς κάδους, σωστή και συχνή αποκομιδή, πλύσιμο και συντήρηση, οργανωμένη ανακύκλωση και ξεκάθαρη διαδικασία για κλαδιά, μπάζα και ογκώδη αντικείμενα.

Το ένα δεν ακυρώνει το άλλο.

Και ίσως, αντί η συζήτηση να συνεχιστεί γύρω από το ποιος είναι «βρώμικος», θα ήταν περισσότερο χρήσιμο να μετατραπεί σε μια απλή και συγκεκριμένη ερώτηση:

Τι πρέπει να αλλάξει από αύριο, τόσο από τον Δήμο όσο και από εμάς τους ίδιους, ώστε αυτές οι εικόνες να μην επαναλαμβάνονται;

Γιατί τελικά η καθαριότητα ενός τόπου δεν είναι υπόθεση ούτε μόνο του Δήμου ούτε μόνο των πολιτών.

Είναι κοινή ευθύνη με διαφορετικές, αλλά απολύτως συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τον καθένα.