76 χρόνια καιρού στα Κρέστενα: Θερμότερες χρονιές, λιγότερες βροχές και περισσότερες ζεστές νύχτες – Τι αποκαλύπτουν 27.759 ημερήσιες καταγραφές για την περιοχή από το 1950 έως το 2025

Πώς έχει αλλάξει ο καιρός στα Κρέστενα τις τελευταίες δεκαετίες; Έχουν γίνει τα καλοκαίρια θερμότερα; Βρέχει λιγότερο; Ποια ήταν η υψηλότερη θερμοκρασία και ποια η εντονότερη βροχόπτωση που εμφανίζεται στα ιστορικά αρχεία;

Μια ανάλυση 27.759 ημερήσιων εγγραφών για την περιοχή των Κρεστένων, από την 1η Ιανουαρίου 1950 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, δίνει μια ενδιαφέρουσα εικόνα για την εξέλιξη του τοπικού κλίματος.

Τα δεδομένα αφορούν τις συντεταγμένες της περιοχής των Κρεστένων, σε υψόμετρο περίπου 90 μέτρων, και περιλαμβάνουν θερμοκρασία, βροχόπτωση, άνεμο, ριπές, ηλιοφάνεια και άλλα μετεωρολογικά στοιχεία.

Σχεδόν ένας βαθμός θερμότερη η πρόσφατη περίοδος

Την περίοδο 1951–1980 η μέση ετήσια θερμοκρασία υπολογίζεται περίπου στους 16,44°C.

Για την περίοδο 2001–2025, η αντίστοιχη τιμή ανεβαίνει περίπου στους 17,40°C.

Η διαφορά πλησιάζει τον έναν βαθμό Κελσίου, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό όταν αφορά μέσες τιμές ολόκληρων δεκαετιών και όχι μια μεμονωμένη θερμή χρονιά.

Η συνολική ανοδική τάση για την περίοδο 1950–2025 υπολογίζεται περίπου σε:

+0,16°C ανά δεκαετία

Η άνοδος όμως γίνεται εντονότερη στις πιο πρόσφατες δεκαετίες. Για την περίοδο 1991–2025, η τάση πλησιάζει τους:

+0,56°C ανά δεκαετία

Το 2024 η θερμότερη χρονιά του αρχείου

Η θερμότερη χρονιά από όσες περιλαμβάνονται στο αρχείο ήταν το 2024, με μέση ετήσια θερμοκρασία περίπου 18,92°C.

Ακολούθησε το 2025 με περίπου 18,41°C, ενώ και το 2023 ξεπέρασε τους 18°C.

Η ψυχρότερη χρονιά του αρχείου ήταν το 1976, με μέση θερμοκρασία περίπου 15,63°C.

Η διαφορά ανάμεσα στην ψυχρότερη και τη θερμότερη χρονιά ξεπερνά τους 3,2°C.

Η υψηλότερη θερμοκρασία

Η υψηλότερη ημερήσια μέγιστη θερμοκρασία εμφανίζεται στις:

3 Αυγούστου 2021: 41,8°C

Εκείνη την ημέρα η ελάχιστη θερμοκρασία δεν έπεσε κάτω από τους 23,9°C, ενώ η μέση ημερήσια θερμοκρασία έφτασε τους 32,8°C.

Πολύ υψηλή θερμοκρασία εμφανίζεται και το 2025, με μέγιστη τιμή 41,2°C.

Η χαμηλότερη θερμοκρασία του αρχείου σημειώνεται στις:

14 Ιανουαρίου 1968: −3°C

Περισσότερες ημέρες καύσωνα

Την περίοδο 1951–1980 καταγράφονταν κατά μέσο όρο περίπου:

2,6 ημέρες τον χρόνο με θερμοκρασία τουλάχιστον 35°C

Την περίοδο 2001–2025 ο αριθμός αυξήθηκε σε περίπου:

9,8 ημέρες τον χρόνο

Κατά την τελευταία δεκαετία, 2016–2025, ο μέσος αριθμός ανεβαίνει ακόμη περισσότερο:

14,8 ημέρες άνω των 35°C τον χρόνο

Το 2024 ξεχώρισε με 33 ημέρες στις οποίες η θερμοκρασία έφτασε ή ξεπέρασε τους 35°C.

Πολύ περισσότερες τροπικές νύχτες

Τροπική χαρακτηρίζεται μια νύχτα κατά την οποία η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C.

Την περίοδο 1951–1980 εμφανίζονταν κατά μέσο όρο περίπου 35,5 τροπικές νύχτες τον χρόνο.

Την περίοδο 2001–2025 αυξήθηκαν περίπου στις 69,5, σχεδόν διπλάσιες.

Κατά την τελευταία δεκαετία ο μέσος αριθμός έφτασε περίπου τις 81 τροπικές νύχτες τον χρόνο.

Το 2024 καταγράφηκαν συνολικά 99 νύχτες με ελάχιστη θερμοκρασία τουλάχιστον 20°C.

Η αύξηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες δεν επιτρέπουν στα σπίτια, στο έδαφος και στον ανθρώπινο οργανισμό να δροσιστούν επαρκώς.

Μειωμένη η μέση ετήσια βροχόπτωση

Κατά την περίοδο 1951–1980, η μέση ετήσια βροχόπτωση υπολογίζεται περίπου στα:

1.027 χιλιοστά

Την περίοδο 1991–2020 μειώνεται περίπου στα:

838 χιλιοστά

Για την περίοδο 2001–2025 διαμορφώνεται περίπου στα 863 χιλιοστά ετησίως.

Η βροχή παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά, επομένως η εξέλιξή της δεν είναι τόσο ομαλή όσο της θερμοκρασίας. Ωστόσο, η συνολική εικόνα δείχνει χαμηλότερη μέση βροχόπτωση σε σχέση με τις πρώτες δεκαετίες του αρχείου.

Λιγότερες βροχερές ημέρες

Την περίοδο 1951–1980 υπήρχαν κατά μέσο όρο περίπου:

114 ημέρες βροχής τον χρόνο

Για την περίοδο 1991–2020 μειώθηκαν περίπου στις:

95 ημέρες

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάθε βροχή είναι ασθενέστερη. Αντίθετα, μπορεί να έχουμε λιγότερες βροχερές ημέρες, αλλά ορισμένα επεισόδια να είναι ιδιαίτερα έντονα και να συγκεντρώνουν μεγάλο ύψος νερού μέσα σε λίγες ώρες.

Η εντονότερη ημερήσια βροχόπτωση

Η μεγαλύτερη ημερήσια ποσότητα βροχής στο αρχείο εμφανίζεται στις:

18 Σεπτεμβρίου 2020: 130,9 χιλιοστά

Πρόκειται για ποσότητα μεγαλύτερη από τη μέση βροχόπτωση ενός ολόκληρου χειμερινού μήνα στην περιοχή.

Εκείνη την ημέρα το αρχείο εμφανίζει βροχή και στις 24 ώρες του εικοσιτετραώρου.

Η πιο βροχερή χρονιά ήταν το 1966, με συνολική βροχόπτωση περίπου 1.288 χιλιοστά.

Η ξηρότερη ήταν το 2008, με μόλις 467 χιλιοστά.

Πότε βρέχει περισσότερο

Με βάση τις κλιματικές μέσες τιμές της περιόδου 1991–2020, ο πιο βροχερός μήνας είναι ο:

• Νοέμβριος: περίπου 134 χιλιοστά
• Δεκέμβριος: περίπου 125 χιλιοστά
• Ιανουάριος: περίπου 118 χιλιοστά
• Φεβρουάριος: περίπου 108 χιλιοστά

Οι ξηρότεροι μήνες είναι ο Ιούλιος και ο Αύγουστος, με μέση βροχόπτωση περίπου 8,6 και 10,5 χιλιοστά αντίστοιχα.

Η ισχυρότερη ριπή ανέμου

Η μεγαλύτερη ημερήσια ριπή του αρχείου εμφανίζεται στις:

28 Φεβρουαρίου 1990: 106,6 χιλιόμετρα την ώρα

Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι οι τιμές του ανέμου επηρεάζονται ιδιαίτερα από τη μορφολογία του εδάφους και τη θέση του σημείου μέτρησης ή του υπολογιστικού πλέγματος.

Τι εικόνα προκύπτει

Η συνολική ανάλυση δείχνει ότι τα Κρέστενα, όπως αποτυπώνονται στα διαθέσιμα δεδομένα:

• έχουν γίνει θερμότερα,
• παρουσιάζουν περισσότερες ημέρες υψηλής θερμοκρασίας,
• έχουν πολύ περισσότερες θερμές νύχτες,
• εμφανίζουν μικρότερο μέσο αριθμό βροχερών ημερών,
• συνεχίζουν όμως να αντιμετωπίζουν μεμονωμένα επεισόδια πολύ ισχυρής βροχόπτωσης.

Τα στοιχεία δεν σημαίνουν ότι κάθε επόμενη χρονιά θα είναι θερμότερη ή ξηρότερη από την προηγούμενη. Ο καιρός παρουσιάζει φυσικές διακυμάνσεις. Όταν όμως εξετάζονται πολλές δεκαετίες μαζί, η κατεύθυνση της θερμοκρασίας γίνεται ξεκάθαρη.